Over dieren> Allergieën

Allergieën

Katrien Senden, DVM

Deze groep van aandoeningen wint zowel bij mens als dier steeds meer aan belang. Kort samengevat gaat het steeds om een overdreven of ongepaste reactie (overgevoeligheidsreactie) van het immuun-stelsel op een stof – in zeer brede zin - waarmee het lichaam herhaalde malen in contact komt hetzij door inademing, hetzij door opeten, beten, injecties of eenvoudig huidcontact. Een stof die in staat is dergelijke reacties uit te lokken wordt een allergeen genoemd. Het stijgend aantal astma en hooikoorts gevallen bij de mens wordt deels toegeschreven aan voortschrijdende pollutie van ons milieu, maar er is veel meer in het spel dan dat. Zo is het familiair voorkomen zowel bij mens als hond een bekend fenomeen en blijken sommige rassen meer in dit verband vernoemd te worden dan andere. Er zijn nog andere redenen om aan te nemen dat de ziekte (mede) een genetische basis heeft, maar een genetische marker – waarmee aangetast fokmateriaal vroegtijdig opgespoord zou kunnen worden – is nog niet gevonden.

Bij de besproken allergieën is telkens jeuk de voornaamste klacht en is de huid het meest getroffen orgaan. Door veelvuldig krabben en bijten valt het haar plaatselijk uit, raakt de huid verder geïrriteerd en/of geïnfecteerd en krijgen de letsels nooit de kans om te genezen.

Vlooienallergie Dit is de meest voorkomende allergie bij hond en kat. Het betreft een reactie op het speeksel van de vlo waarmee het dier tijdens een beet in contact komt. Over het algemeen manifesteert de allergie zich niet beneden de 6 maanden en meestal na de leeftijd van 1 jaar; het dier moet immers de tijd krijgen om gesensibiliseerd te geraken (voldoende malen gebeten worden). Typisch is hevige jeuk en rood uitslaande huid op het achterste deel van de rug, achterpoten, liezen en buik. Intensieve en levenslange preventieve vlooienbestrijding van dier en omgeving brengt de allergie onder controle. Eén beet is echter voldoende om te hervallen.

Voedselallergie De allergie manifesteert zich bij een groot deel van de honden reeds beneden de 6 maanden. In principe kunnen alle voedselbestanddelen aanleiding geven tot allergie; runds- en paardenvlees, melk, vis en conserveermiddelen worden veelvuldig vernoemd. Slechts in een minderheid van de gevallen worden maagdarmklachten gemeld. De behandeling mag dan eenvoudig zijn (vermijden van het allergeen in de voeding), de zoektocht naar het bestanddeel dat de problemen uitlokt, is intensief en langdurig: eerst wordt gedurende 6w een dieet gegeven samengesteld uit bestanddelen waarvan geweten is dat ze geen allergie opwekken bij honden, een zg. hypoallergeen dieet; daarna wordt telkens gedurende 1w één bestanddeel van het oorspronkelijk dieet toegevoegd; als de jeuk terugkeert is het laatste toevoegsel de boosdoener. Na genezing geldt ook hier dat in geval bvb de allergie gericht is tegen melkeiwit, een scheutje melk voldoende is om te hervallen.

Atopie De overgevoeligheidsreactie is gericht tegen ingeademde allergenen: huisstof, pollen, verenstof, huidschilfers van andere diersoorten, wol en vele andere binnen- en buitenhuis-allergenen. Bij het merendeel van de honden begint atopie beneden de leeftijd van 3 jaar en slechts zelden onder de 6 maanden. Igv buitenhuisallergenen (bvb. pollen) zijn de klachten aanvankelijk seizoensgebonden, maar naarmate de atopie langer duurt kunnen ze zich gedurende het gans jaar manifesteren. I.t.t. bij de mens zijn astma en hooikoorts bij honden slechts zeldzame klachten. Kop, ondervoeten, oksels en liezen zijn het meest frequent aangetast. Opsporen van het allergeen is mogelijk door zg. allergietesten waarbij kleine hoeveelheden allergenen in de huid worden ingespoten en gekeken wordt op welke intens gereageerd wordt. Eliminatie van het allergeen is dikwijls niet mogelijk. Hyposensibilisatie kan soelaas brengen: dit is een kuur van meerdere injecties met het allergeen of allergenen waarbij getracht wordt het immuunstel op andere ideeën te brengen (zoals een vaccin). Levenslange regelmatige herhaling van de kuur is noodzakelijk.

Contactallergie Dit is de minst voorkomende vorm van allergie. De reactie wordt uitgelokt door bepaalde stoffen aanwezig in bvb. halsbanden, vlooienbanden, bekleding van slaapmandjes ... De huiduitslag en jeuk is gewoonlijk beperkt tot die plaatsen waar de huid in contact komt met de betreffende stof. De zoektocht naar de boosdoener is niet altijd eenvoudig, de remedie daarentegen wel: contact met het produkt vermijden.